{"id":58002,"date":"2019-10-08T11:35:10","date_gmt":"2019-10-08T10:35:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/resources-3\/"},"modified":"2026-03-12T14:28:59","modified_gmt":"2026-03-12T14:28:59","slug":"guidance","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/","title":{"rendered":"Treoir"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\"><p>[vc_row][vc_column]<section id=\"\" class=\"section\">\n    <div class=\"container\">\n        [vc_column_text el_class=&#8221;bg-color-white p-4&#8243;]T\u00e1 freagra\u00ed tugtha againn ar an leathanach seo ar chuid de na ceisteanna a d\u2019fh\u00e9adfadh a bheith agat i d\u2019\u00fain\u00e9ir n\u00f3 i d\u2019\u00fain\u00e9ir ionchais d\u00e9anmhais chosanta.\u00a0 Is treoir chabhrach \u00ed Ceisteanna &amp; Freagra\u00ed maidir le d\u00e9anmhais chosanta, maidir le d\u00e9anmhais chosanta a athch\u00f3iri\u00fa agus maidir le h\u00fas\u00e1id ch\u00f3naithe a bhaint as d\u00e9anmhais chosanta.\u00a0 M\u00e1 t\u00e1 aon cheist agat nach bhfuil freagra tugtha againn ina leith ar an leathanach seo seol r\u00edomhphost chuig niah@housing.gov.ie, agus cuirfimid leis an gcomhr\u00e1 \u00e9.[\/vc_column_text]<\/div><\/div><\/section>\n<section id=\"accordion\" class=\"section-accordion\">\n    <div class=\"container\">\n        <div class=\"accordion-item\">\n    <h2 class=\"mt-4 mb-0\">\n        <a class=\"d-block bg-color-grey-2 color-white p-4 d-flex flex-row collapsed\" data-toggle=\"collapse\" href=\"#collapse-cen-chaoi-a-mbeidh-a-fhios-agam-an-deanmhas-cosanta-e-mfhoirgneamh\" role=\"button\" aria-expanded=\"true\" aria-controls=\"collapse-cen-chaoi-a-mbeidh-a-fhios-agam-an-deanmhas-cosanta-e-mfhoirgneamh\">\n            C\u00e9n chaoi a mbeidh a fhios agam an d\u00e9anmhas cosanta \u00e9 m'fhoirgneamh? <i class=\"fa ml-auto\"><\/i>\n        <\/a>\n    <\/h2>\n    <div class=\"bg-color-white collapse\" id=\"collapse-cen-chaoi-a-mbeidh-a-fhios-agam-an-deanmhas-cosanta-e-mfhoirgneamh\" data-parent=\"#accordion\"  style=\"\">\n\t\t<div class=\"accordion-content\">\n\t\t\t<p>D\u00e9antar d\u00e9anmhas cosanta d\u2019fhoirgneamh nuair a chuirtear go foirmi\u00fail \u00e9 i dTaifead ar Dh\u00e9anmhais Chosanta (TDC) i bplean forbartha an \u00fadar\u00e1is \u00e1iti\u00fail \u00e1bhartha.\u00a0 D&#8217;fh\u00e9adfadh leibh\u00e9al cosanta a bheith ag foirgneamh m\u00e1 t\u00e1 s\u00e9 san \u00e1ireamh i Limist\u00e9ar Caomhantais Ailtireachta (LCA) ainmnithe i bplean forbartha an \u00fadar\u00e1is \u00e1iti\u00fail \u00e1bhartha.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Is iond\u00fail go mb\u00edonn an Taifead ar Dh\u00e9anmhais Chosanta ar f\u00e1il ar l\u00e1ithre\u00e1n gr\u00e9as\u00e1in an \u00fadar\u00e1is \u00e1iti\u00fail mar aguis\u00edn sa phlean forbartha.\u00a0 \u00c1ireofar freisin sa phlean, m\u00e1s infheidhme, LCAnna ainmnithe agus na cusp\u00f3ir\u00ed agus polasaithe at\u00e1 i bhfeidhm ag an \u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail chun carachtar ceantair d\u00e1 leith\u00e9id a chaomhn\u00fa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Is ionann d\u00e9anmhas cosanta beartaithe agus d\u00e9anmhas a bhfuair a \u00fain\u00e9ir n\u00f3 a \u00e1ititheoir f\u00f3gra ina gcuirtear in i\u00fal go bhfuil r\u00fan ag an \u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail an d\u00e9anmhas a chur sa Taifead ar Dh\u00e9anmhais Chosanta.\u00a0 Is iond\u00fail go mb\u00edonn sonra\u00ed d\u00e9anmhais chosanta bheartaithe ar f\u00e1il ar l\u00e1ithre\u00e1n gr\u00e9as\u00e1in an \u00fadar\u00e1is \u00e1iti\u00fail \u00e1bhartha.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00ed g\u00e1 go gciall\u00f3dh s\u00e9 gur d\u00e9anmhas cosanta d&#8217;fhoirgneamh m\u00e1 \u00e1ir\u00edtear \u00e9 ar <a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/buildings-search\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Shuirbh\u00e9 Foirgnimh Fhardal N\u00e1isi\u00fanta na hOidhreachta Ailtireachta<\/a> (FNOA).\u00a0 Faoi Alt 53 den Acht um Plean\u00e1il agus Forbairt 2000, molann an tAire Tith\u00edochta, Rialtais \u00c1iti\u00fail agus Oidhreachta, do chomhalta\u00ed tofa an \u00fadar\u00e1is \u00e1iti\u00fail \u00e1bhartha gach su\u00edomh i Suirbh\u00e9 Foirgnimh Fhardal N\u00e1isi\u00fanta na hOidhreachta Ailtireachta a bhreithni\u00fa le cur san \u00e1ireamh sa Taifead ar Dh\u00e9anmhais Chosanta.\u00a0 Is feidhm fhorchoime\u00e1dta na gcomhalta\u00ed tofa \u00e9 d\u00e9anmhais a chur san \u00e1ireamh sa Taifead ar Dh\u00e9anmhais Chosanta agus d&#8217;fh\u00e9adfadh siad cinneadh a dh\u00e9anamh gan d\u00e9anmhais at\u00e1 molta ag an Aire a chur san \u00e1ireamh.\u00a0 N\u00edl d\u00e9anmhas faoi chosaint go mb\u00edonn s\u00e9 san \u00e1ireamh sa Taifead ar Dh\u00e9anmhais Chosanta.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Beidh d\u2019Oifigeach Caomhnaithe Ailtireachta (OCA) \u00e1iti\u00fail s\u00e1sta insint duit ar d\u00e9anmhas cosanta, d\u00e9anmhas cosanta beartaithe d&#8217;fhoirgneamh, sa ch\u00e1s go bhfuil Moladh \u00f3n Aire breithnithe ag comhalta\u00ed tofa maidir leis an bhfoirgneamh agus sa ch\u00e1s go bhfuil cinneadh d\u00e9anta acu gan \u00e9 a chur san \u00e1ireamh sa Taifead ar Dh\u00e9anmhais Chosanta n\u00f3 sa ch\u00e1s go bhfuil Moladh \u00f3n Aire le breithni\u00fa f\u00f3s ina leith.\u00a0 Beidh d&#8217;Oifigeach Caomhnaithe Ailtireachta ar f\u00e1il chun a insint duit an bhfuil d&#8217;fhoirgneamh i Limist\u00e9ar Caomhantais Ailtireachta.\u00a0 T\u00e1 sonra\u00ed teagmh\u00e1la na nOifigeach Caomhnaithe Ailtireachta ar fad th\u00edos.\u00a0 Ba cheart duit teagmh\u00e1il dh\u00edreach a dh\u00e9anamh le do Roinn Plean\u00e1la sa ch\u00e1s nach bhfuil Oifigeach Caomhnaithe Ailtireachta fostaithe ag d&#8217;\u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2026\/03\/Architectural-Conservation-Officers-11.03.2026.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Architectural Conservation Officers (11.03.2026)<\/a><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n    <\/div>\n<\/div><div class=\"accordion-item\">\n    <h2 class=\"mt-4 mb-0\">\n        <a class=\"d-block bg-color-grey-2 color-white p-4 d-flex flex-row collapsed\" data-toggle=\"collapse\" href=\"#collapse-ca-hait-a-bhfaighidh-me-amach-ce-na-hathruithe-is-feidir-liom-a-dheanamh-ar-mo-dheanmhas-cosanta\" role=\"button\" aria-expanded=\"true\" aria-controls=\"collapse-ca-hait-a-bhfaighidh-me-amach-ce-na-hathruithe-is-feidir-liom-a-dheanamh-ar-mo-dheanmhas-cosanta\">\n            C\u00e1 h\u00e1it a bhfaighidh m\u00e9 amach c\u00e9 na hathruithe is f\u00e9idir liom a dh\u00e9anamh ar mo dh\u00e9anmhas cosanta? <i class=\"fa ml-auto\"><\/i>\n        <\/a>\n    <\/h2>\n    <div class=\"bg-color-white collapse\" id=\"collapse-ca-hait-a-bhfaighidh-me-amach-ce-na-hathruithe-is-feidir-liom-a-dheanamh-ar-mo-dheanmhas-cosanta\" data-parent=\"#accordion\"  style=\"\">\n\t\t<div class=\"accordion-content\">\n\t\t\t<p>Is gc\u00e1s go bhfuil d\u00e9anmhas faoi chosaint, \u00e1ir\u00edtear an d\u00e9anmhas, an taobh istigh, an talamh laistigh d\u00e1 ch\u00fairteal\u00e1iste agus gach d\u00e9anmhas eile laistigh den ch\u00fairteal\u00e1iste sin mura bhfuil a mhalairt sainr\u00e1ite ag an \u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail nuair at\u00e1thar \u00e1 chur sa Taifead na nD\u00e9anmhas Cosanta.\u00a0 I gc\u00e1s obair a bh\u00edonn d\u00edolmhaithe \u00f3n gceanglas cead plean\u00e1la a fh\u00e1il de ghn\u00e1th, n\u00edl s\u00ed d\u00edolmhaithe \u00f3 fhorbairt sa ch\u00e1s go mbeadh tionchar \u00e1bharach aici ar charachtar d\u00e9anmhais chosanta n\u00f3 ar aon ghn\u00e9 de a chuireann leis an sainsp\u00e9is a chuirtear ann.\u00a0 Beidh cead plean\u00e1la de dh\u00edth ar gach cine\u00e1l oibre a mbeadh tionchar \u00e1bharach air ar charachtar an d\u00e9anmhais chosanta, n\u00f3 an d\u00e9anmhais chosanta bheartaithe.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Dearbh\u00fa Alt 57<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>In Alt 57 den Acht um Plean\u00e1il agus Forbairt 2000 tugtar cead d&#8217;\u00fain\u00e9ir n\u00f3 d&#8217;\u00e1ititheoir d\u00e9anmhais chosanta iarradh scr\u00edofa ar dhearbh\u00fa a chur faoi bhr\u00e1id an \u00fadar\u00e1is \u00e1iti\u00fail ina leagtar amach, i scr\u00edbhinn, an obair sin a bhreithn\u00edonn s\u00e9 a mbeadh tionchar \u00e1bharach aici ar charachtar an d\u00e9anmhais, agus d\u00e1 bhr\u00ed sin go mbeadh cead plean\u00e1la de dh\u00edth ina leith, agus an obair sin a bhf\u00e9adfar \u00ed a chur i gcr\u00edch ina forbairt dh\u00edolmhaithe.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Is seirbh\u00eds saor in aisce \u00e9 Dearbh\u00fa Alt 57 a chuireann an t-\u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail ar f\u00e1il.\u00a0 N\u00ed g\u00e1 don iarratas\u00f3ir aon obair ar leith a bheith i gceist aige nuair a dh\u00e9anann s\u00e9 iarratas ar Dhearbh\u00fa Alt 57.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00edl daoine aonair n\u00e1 p\u00e1irtithe at\u00e1 ag breithni\u00fa d\u00e9anmhas cosanta a cheannach inch\u00e1ilithe chun iarratas a dh\u00e9anamh ar Dhearbh\u00fa Alt 57 ach f\u00e9adfaidh siad a iarraidh, tr\u00edd a ngn\u00edomhaire, go nd\u00e9anfaidh an d\u00edolt\u00f3ir iarratas ar Dhearbh\u00fa Alt 57 toisc go mbeidh siad, agus aon cheannaitheoir ionchais eile, go hioml\u00e1n ar an eolas maidir lena bhfuil \u00e1 ghlacadh orthu f\u00e9in.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00ed f\u00e9idir le h\u00fain\u00e9ir n\u00e1 le h\u00e1ititheoir d\u00e9anmhais chosanta bheartaithe iarratas a dh\u00e9anamh ar Dhearbh\u00fa Alt 57 ach f\u00e9adfar treoir neamhfhoirmi\u00fail a thabhairt d\u00f3 maidir le fadhbanna forbartha d\u00edolmhaithe.\u00a0 N\u00edl \u00fain\u00e9ir n\u00e1 \u00e1ititheoir d\u00e9anmhais laistigh de Limist\u00e9ar Caomhantais Ailtireachta (LCA) inch\u00e1ilithe chun iarratas a dh\u00e9anamh ar Dhearbh\u00fa Alt 57 ach amh\u00e1in m\u00e1s d\u00e9anmhas cosanta \u00e9 an d\u00e9anmhas at\u00e1 suite laistigh de LCA chomh maith.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Comhairli\u00fach\u00e1n R\u00e9amhphlean\u00e1la<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u00e1 t\u00e1 an t-\u00fain\u00e9ir n\u00e1 an t-\u00e1ititheoir ag smaoineamh faoi obair ar mh\u00f3rsc\u00e1la a dh\u00e9anamh ar dh\u00e9anmhas cosanta, amhail s\u00edneadh a chur leis, d&#8217;fh\u00e9adfadh s\u00e9 go molfa\u00ed comhairli\u00fach\u00e1n r\u00e9amhphlean\u00e1la a dh\u00e9anamh leis an \u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail agus, ag brath ar thoradh an chomhairli\u00fach\u00e1in sin, iarratas plean\u00e1la a chur ar aghaidh.\u00a0 N\u00edl f\u00e1il ar chomhairli\u00fach\u00e1in r\u00e9amhphlean\u00e1la ach amh\u00e1in ag daoine aonair n\u00e1 ag p\u00e1irtithe a bhfuil leas dl\u00edthi\u00fail acu i l\u00e1thair na forbartha beartaithe, arb iad sin an t-\u00fain\u00e9ir, agus daoine eile, lena n-\u00e1ir\u00edtear daoine aonair agus p\u00e1irtithe at\u00e1 ag smaoineamh faoin l\u00e1thair a cheannach, agus n\u00ed m\u00f3r d\u00f3ibh litir a fh\u00e1il \u00f3n \u00fain\u00e9ir ina gceada\u00edtear an comhairli\u00fach\u00e1n r\u00e9amhphlean\u00e1la.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Beidh d&#8217;Oifigeach Caomhnaithe Ailtireachta \u00e1iti\u00fail s\u00e1sta comhairle neamhfhoirmi\u00fail a thabhairt duit maidir le do dh\u00e9anmhas cosanta sula dtabharfaidh s\u00e9 comhairle duit cib\u00e9 ar cheart duit iarratas a dh\u00e9anamh ar Dhearbh\u00fa Alt 57 n\u00f3 comhairli\u00fach\u00e1n r\u00e9amhphlean\u00e1la a iarraidh.\u00a0 T\u00e1 sonra\u00ed teagmh\u00e1la na nOifigeach Caomhnaithe Ailtireachta ar fad th\u00edos.\u00a0 Ba cheart duit teagmh\u00e1il dh\u00edreach a dh\u00e9anamh le do Roinn Plean\u00e1la sa ch\u00e1s nach bhfuil Oifigeach Caomhnaithe Ailtireachta fostaithe ag d&#8217;\u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2026\/03\/Architectural-Conservation-Officers-11.03.2026.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Architectural Conservation Officers (11.03.2026)<\/a><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n    <\/div>\n<\/div><div class=\"accordion-item\">\n    <h2 class=\"mt-4 mb-0\">\n        <a class=\"d-block bg-color-grey-2 color-white p-4 d-flex flex-row collapsed\" data-toggle=\"collapse\" href=\"#collapse-cen-maoiniu-ata-ar-fail-chun-cuidiu-liom-le-mo-dheanmhas-cosanta\" role=\"button\" aria-expanded=\"true\" aria-controls=\"collapse-cen-maoiniu-ata-ar-fail-chun-cuidiu-liom-le-mo-dheanmhas-cosanta\">\n            C\u00e9n maoini\u00fa at\u00e1 ar f\u00e1il chun cuidi\u00fa liom le mo dh\u00e9anmhas cosanta? <i class=\"fa ml-auto\"><\/i>\n        <\/a>\n    <\/h2>\n    <div class=\"bg-color-white collapse\" id=\"collapse-cen-maoiniu-ata-ar-fail-chun-cuidiu-liom-le-mo-dheanmhas-cosanta\" data-parent=\"#accordion\"  style=\"\">\n\t\t<div class=\"accordion-content\">\n\t\t\t<p>T\u00e1 c\u00fanamh airgeadais chun d\u00e9anmhais chosanta, d\u00e9anmhais chosanta bheartaithe agus d\u00e9anmhais at\u00e1 laistigh de Limist\u00e9ir Caomhantais Ailtireachta a chaomhn\u00fa agus a dheisi\u00fa ar f\u00e1il \u00f3n Roinn Tith\u00edochta, Rialtais \u00c1iti\u00fail agus Oidhreachta faoin Sc\u00e9im Infheist\u00edochta don Oidhreacht Th\u00f3gtha (SIOT) agus faoin gCiste um Dh\u00e9anmhais Stairi\u00fala (CSS).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>An Sc\u00e9im Infheist\u00edochta don Oidhreacht Th\u00f3gtha (SIOT)<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Is sc\u00e9im bhliant\u00fail \u00ed an Sc\u00e9im Infheist\u00edochta don Oidhreacht Th\u00f3gtha (SIOT) at\u00e1 ceaptha chun cabhr\u00fa le coime\u00e1daithe agus \u00fain\u00e9ir\u00ed strucht\u00far faoi chosaint a strucht\u00fair faoi chosaint a chaomhn\u00fa, a chothabh\u00e1il agus a dheisi\u00fa. \u00a0T\u00e1 an BHIS d\u00edrithe ar oibreacha beaga \u2013 deisi\u00fach\u00e1in d\u00edonta agus fuinneoga; pointe\u00e1il aoil agus rindre\u00e1il aoil \u2013 ach f\u00e9adfaidh \u00fain\u00e9ir\u00ed a sceideala\u00edonn oibreacha thar thr\u00e9imhse ilbhliant\u00fail iarratas a dh\u00e9anamh gach bliain.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00e1 iarratais oscailte anois don <a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/built-heritage-investment-scheme-2026\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sc\u00e9im Infheist\u00edochta don Oidhreacht Th\u00f3gtha 2026<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u00e9anann na h\u00fadar\u00e1is \u00e1iti\u00fala riaradh ar an SIOT, lena n-\u00e1ir\u00edtear sruthanna d&#8217;aghaidheanna siopa\u00ed stairi\u00fala agus do strucht\u00fair dh\u00fachasacha. \u00a0M\u00e1 t\u00e1 t\u00fa ag smaoineamh ar iarratas a dh\u00e9anamh ar an SIOT, ba ch\u00f3ir duit teagmh\u00e1il a dh\u00e9anamh le d&#8217;Oifigeach Caomhnaithe Ailtireachta \u00e1iti\u00fail a luaithe is f\u00e9idir chun a fh\u00e1il amach an bhfuil na hoibreacha at\u00e1 beartaithe agat a dh\u00e9anamh inch\u00e1ilithe le haghaidh c\u00fanaimh airgeadais faoin sc\u00e9im agus chun a fh\u00e1il amach cad a d&#8217;fh\u00e9adfadh a bheith de dh\u00edth ort \u2013 maoini\u00fa, r\u00e1itis mhodha, pearsanra caomhnaithe c\u00e1ilithe agus inni\u00fail \u2013 chun an seans is fearr a thabhairt do d&#8217;iarratas go n-\u00e9ireoidh leis.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>An Ciste um Dh\u00e9anmhais Stairi\u00fala (CSS)<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Is sc\u00e9im bhliant\u00fail \u00e9 an Ciste um Dh\u00e9anmhais Stairi\u00fala (CSS) at\u00e1 deartha chun cur ar chumas caomhn\u00f3ir\u00ed agus \u00fain\u00e9ir\u00ed strucht\u00far faoi chosaint oibreacha caomhnaithe ar mh\u00f3rsc\u00e1la a dh\u00e9anamh ar strucht\u00fair faoi chosaint a mheastar a bheith suntasach agus a bhfuil taca\u00edocht phr\u00e1inneach ag teast\u00e1il uathu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00e1 na hiarratais d\u00fanta anois don <a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/historic-structures-fund-2025\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Chiste um Dh\u00e9anmhais Stairi\u00fala 2025<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Is iad na h\u00fadar\u00e1is \u00e1iti\u00fala a riarann an CSS. \u00a0M\u00e1 t\u00e1 t\u00fa ag smaoineamh ar iarratas a dh\u00e9anamh ar an gCSS, ba ch\u00f3ir duit teagmh\u00e1il a dh\u00e9anamh le d&#8217;Oifig Chaomhn\u00fa Comhshaoil \u00e1iti\u00fail a luaithe is f\u00e9idir chun a fh\u00e1il amach an bhfuil na hoibreacha at\u00e1 beartaithe agat a dh\u00e9anamh inch\u00e1ilithe le haghaidh c\u00fanaimh airgeadais faoin sc\u00e9im agus chun a fh\u00e1il amach cad a d&#8217;fh\u00e9adfadh a bheith de dh\u00edth ort \u2013 maoini\u00fa, r\u00e1itis mhodha, pearsanra caomhnaithe at\u00e1 c\u00e1ilithe agus inni\u00fail go cu\u00ed \u2013 chun an seans is fearr a thabhairt do d&#8217;iarratas go n-\u00e9ireoidh leis.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Tionscnamh na mBailte Stairi\u00fala (TBS)<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Is gn\u00f3thas comhph\u00e1irteach \u00e9 <a href=\"https:\/\/www.heritagecouncil.ie\/projects\/historic-towns-initiative\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tionscnamh na mBailte Stairi\u00fala (TBS)<\/a> \u00f3n Roinn Tith\u00edochta, Rialtais \u00c1iti\u00fail agus Oidhreachta agus \u00f3n gComhairle Oidhreachta a bhfuil s\u00e9 d&#8217;aidhm aige athnuachan oidhreachtbhunaithe bhailte stairi\u00fala na h\u00c9ireann a chur chun cinn agus taca\u00edocht a chur ar f\u00e1il di.\u00a0 Baineann go leor tairbh\u00ed eacnama\u00edocha, comhshaoil agus s\u00f3isialta le h\u00fas\u00e1id agus ath\u00fas\u00e1id inbhuanaithe foirgneamh stairi\u00fala i mbailte stairi\u00fala na h\u00c9ireann, mar a m\u00edn\u00edodh i <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=R2K4CKBsxlU\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Seimine\u00e1r Thionscnamh na mBailte Stairi\u00fala<\/a>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bhain 23 baile tairbhe as TBS go dt\u00ed seo agus t\u00e1 taca\u00edocht airgeadais faighte ag tionscadail \u00e9ags\u00fala.\u00a0 \u00c1ir\u00edtear orthu sin d\u00edonta stairi\u00fala a dheisi\u00fa, obair sa r\u00e9imse poibl\u00ed, agus i gc\u00e1s Leitir Ceanainn, seacht bhfoirgneamh stairi\u00fala a chaomhn\u00fa i L\u00e1na an Teampaill a bhfuil beocht agus m\u00f3rtas saor\u00e1naigh curtha ar ais acu i gCeathr\u00fa na hArdeaglaise nach raibh in \u00fas\u00e1id tr\u00e1th roimhe seo.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00e1 sp\u00e9is ar leith ag TBS i dtionscadail athnuachana oidhreachtbhunaithe a thugann aghaidh ar mhaoine c\u00f3naithe folmha i mbailte stairi\u00fala na h\u00c9ireann agus a mholann foirgnimh stairi\u00fala a dheisi\u00fa agus a ath\u00fas\u00e1id go hoiri\u00fanaitheach.\u00a0 D\u00e9anann an t-\u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail iarratais ar mhaoini\u00fa agus t\u00e1 maoini\u00fa meaitse\u00e1la ar a laghad 20% den chostas ioml\u00e1n de dh\u00edth ar gach tionscadal a mhaoin\u00edtear.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ba cheart do d&#8217;Oifigeach Caomhnaithe Ailtireachta comhairle a thabhairt duit d\u00e1 bhf\u00e9adfadh s\u00e9 go mbeife\u00e1 inch\u00e1ilithe do mhaoini\u00fa faoi TBS.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Maoini\u00fa Eile<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ba cheart do d&#8217;Oifigeach Caomhantais Ailtireachta \u00e1iti\u00fail a bheith in ann comhairle a thabhairt duit d\u00e1 bhf\u00e9adfadh s\u00e9 go mbeife\u00e1 inch\u00e1ilithe do mhaoini\u00fa faoi sc\u00e9im ar bith eile maidir leis an oidhreacht th\u00f3gtha n\u00f3 m\u00e1 t\u00e1 a sruthanna maoinithe f\u00e9in ar f\u00e1il ag d&#8217;\u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail chun d\u00e9anmhais chosanta, d\u00e9anmhais chosanta bheartaithe agus d\u00e9anmhais at\u00e1 laistigh de Limist\u00e9ar Caomhantais Ailtireachta a chaomhn\u00fa agus a dheisi\u00fa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00e1 sonra\u00ed teagmh\u00e1la na nOifigeach Caomhnaithe Ailtireachta ar fad th\u00edos.\u00a0 Ba cheart duit teagmh\u00e1il dh\u00edreach a dh\u00e9anamh le do Roinn Plean\u00e1la sa ch\u00e1s nach bhfuil Oifigeach Caomhnaithe Ailtireachta ag d&#8217;\u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2026\/03\/Architectural-Conservation-Officers-11.03.2026.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Architectural Conservation Officers (11.03.2026)<\/a><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n    <\/div>\n<\/div><div class=\"accordion-item\">\n    <h2 class=\"mt-4 mb-0\">\n        <a class=\"d-block bg-color-grey-2 color-white p-4 d-flex flex-row collapsed\" data-toggle=\"collapse\" href=\"#collapse-cen-treoir-ata-ar-fail-chun-cuidiu-liom-mo-dheanmhas-cosanta-a-athchoiriu\" role=\"button\" aria-expanded=\"true\" aria-controls=\"collapse-cen-treoir-ata-ar-fail-chun-cuidiu-liom-mo-dheanmhas-cosanta-a-athchoiriu\">\n            C\u00e9n treoir at\u00e1 ar f\u00e1il chun cuidi\u00fa liom mo dh\u00e9anmhas cosanta a athch\u00f3iri\u00fa? <i class=\"fa ml-auto\"><\/i>\n        <\/a>\n    <\/h2>\n    <div class=\"bg-color-white collapse\" id=\"collapse-cen-treoir-ata-ar-fail-chun-cuidiu-liom-mo-dheanmhas-cosanta-a-athchoiriu\" data-parent=\"#accordion\"  style=\"\">\n\t\t<div class=\"accordion-content\">\n\t\t\t<p>Is \u00e9 <strong><em>Treoirl\u00ednte d<\/em><em>&#8216;\u00dadar\u00e1is Phlean\u00e1la maidir le hOidhreacht Ailtireachta a Chosaint<\/em><\/strong> (2011) an t\u00e9acs cr\u00edochn\u00fail ina m\u00edn\u00edtear an comhth\u00e9acs d\u00e1r n-oidhreacht ailtireachta a chosaint.\u00a0 T\u00e1 na treoirl\u00ednte \u00e9asca le h\u00fas\u00e1id agus, in ainneoin an teidil, t\u00e1 siad chomh h\u00e1bhartha c\u00e9anna d&#8217;\u00fain\u00e9ir\u00ed d\u00e9anmhas cosanta n\u00f3 d&#8217;\u00fain\u00e9ir\u00ed ionchais d\u00e9anmhas cosanta n\u00e1 mar at\u00e1 siad do ghairmithe caomhnaithe at\u00e1 freagrach as \u00e1r n-oidhreacht ailtireachta a bhainisti\u00fa agus a fhorbairt ar bhealach inbhuanaithe.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/Architectural-Heritage-Protection-Guidelines-for-Planning-Authorities-2011.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-274\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/AHPG-Cover-2011-RS.jpg\" alt=\"\" width=\"125\" height=\"178\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Go hiond\u00fail, b\u00edonn \u00fain\u00e9ir\u00ed ag iarraidh an rud is fearr agus an rud is praitici\u00fala \u00f3 thaobh luach ar airgead de a dh\u00e9anamh, d\u00e1 nd\u00e9anmhas cosanta.\u00a0 Cosna\u00edtear na gn\u00e9ithe a chuireann le carachtar na nd\u00e9anmhas cosanta agus leis an tsainsp\u00e9is a bh\u00edonn ag daoine iontu chomh maith, lena n-\u00e1ir\u00edtear dorais agus fuinneoga, obair iarainn agus d\u00edonta, agus is annamh a bh\u00edonn drochbhail chomh holc sin ar na gn\u00e9ithe sin nach mb\u00edonn rogha ar bith eile ann ach gn\u00e9ithe nua a chur ina n-\u00e1it.\u00a0 B\u00edmid s\u00e1sta m\u00e9ideanna m\u00f3ra airgid a chaitheamh ar earra\u00ed ionaid ach n\u00ed i gc\u00f3na\u00ed a bh\u00edmid s\u00e1sta teacht ar na bunch\u00faiseanna leis an ndrochbhail agus ar na r\u00e9itigh mhalartacha a d&#8217;fh\u00e9adfadh a bheith ar f\u00e1il seachas earra\u00ed ionaid a chur in \u00e1it na seanchinn.\u00a0 T\u00e1 ciall fh\u00f3nta eacnama\u00edoch agus chomhshaoil ag baint le gn\u00e9ithe a chaomhn\u00fa agus a dheisi\u00fa agus t\u00e1 c\u00fanamh airgeadais ar f\u00e1il chun tac\u00fa le h\u00fain\u00e9ir\u00ed d\u00e9anmhas cosanta leis an obair sin a dh\u00e9anamh.\u00a0 Chuir an Roinn Tith\u00edochta, Rialtais \u00c1iti\u00fail agus Oidhreachta <em>Sraith Comhairle<\/em> i dtoll a ch\u00e9ile, ar sraith foilseach\u00e1n sho-\u00fas\u00e1idte \u00ed lena m\u00edn\u00edtear an mbealach obair bhr\u00edc\u00ed, fuinneoga stairi\u00fala, d\u00edonta agus d\u00edonta tu\u00ed a dheisi\u00fa.\u00a0 Pl\u00e9itear \u00e9ifeacht\u00falacht fuinnimh i bhfoirgnimh stairi\u00fala sa tsraith chomh maith, mar aon leis an mbealach foirgnimh stairi\u00fala a chothabh\u00e1il.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/Windows-A-Guide-to-the-Repair-of-Historic-Windows-2007.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-989\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2020\/01\/Windows-Cover.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"283\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/Thatch-A-Guide-to-the-Repair-of-Thatched-Roofs-2015.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-988\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2020\/01\/Thatch-Cover.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"286\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/Ruins-The-Conservation-and-Repair-of-Masonary-Ruins-2010.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-987\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2020\/01\/Ruins-Cover.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"283\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/Roofs-A-Guide-to-the-Repair-of-Historic-Roofs-2010.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-986\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2020\/01\/Roofs-Cover.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"282\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/Places-of-Worship-The-Conservation-of-Places-of-Worship-2011.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-985\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2020\/01\/Places-of-Worship-Cover.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"281\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/Paving-The-Conservation-of-Historic-Ground-Surfaces-2015.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-984\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2020\/01\/Paving-Cover.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"286\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/Maintenance-A-Guide-to-the-Care-of-Older-Buildings-2007.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-983\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2020\/01\/Maintenance-Cover.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"283\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/Iron-The-Repair-of-Wrought-and-Cast-Ironwork-2009.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-982\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2020\/01\/Iron-Cover.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"283\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/Energy-Efficiency-in-Traditional-Buildings-2010.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-981\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2020\/01\/Energy-Efficiency-Cover.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"286\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2020\/12\/Disaster-A-guide-to-preparedness.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-980\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2020\/01\/Disaster-Cover.jpg\" alt=\"Disaster\" width=\"200\" height=\"283\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/Bricks-A-Guide-to-the-Repair-of-Historic-Brickwork-2009.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-979\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2020\/01\/Bricks-Cover.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"283\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/Access-Improving-the-Accessibility-of-Historic-Buildings-and-Places-2011.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-978\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2020\/01\/Access-Cover.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"283\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Is acmhainn ar l\u00edne d\u2019\u00fain\u00e9ir\u00ed n\u00f3 \u00fain\u00e9ir\u00ed ionchais d\u00e9anmhas cosanta \u00e9 <strong><em>Old House New Home<\/em><\/strong>, a d&#8217;fhoilsigh Institi\u00faid R\u00edoga Ailtir\u00ed na h\u00c9ireann (RIAI) le maoini\u00fa \u00f3n Roinn Tith\u00edochta, Rialtais \u00c1iti\u00fail agus Oidhreachta, agus cuireann s\u00e9 comhairle maidir le dea-chleachtas ailtireachta agus maidir le c\u00e1s-staid\u00e9ir chun iad a spreagadh na foirgnimh seo a shamhl\u00fa ar bhealach eile.\u00a0 In<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=vbw9Q9I1mRA\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em> Old House New Home: What the buildings told us<\/em><\/a>, ar gearrscann\u00e1n \u00e9 \u00f3n scann\u00e1n\u00f3ir agus grianghrafad\u00f3ir ailtireachta, Ros Kavanagh, ina bhfuil c\u00faig cinn de na c\u00e1is-staid\u00e9ir agus ina gcuirtear an chaoi a samhla\u00edtear foirgnimh \u00e9ags\u00fala ina n-\u00e1rais ch\u00f3naithe in athuair don fhiche haon\u00fa haois in i\u00fal.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"\/app\/uploads\/2022\/07\/Old-House-New-Home.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-58084\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2022\/07\/Old-House-New-Home-Cover.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2022\/07\/Old-House-New-Home-Cover.jpg 200w, https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2022\/07\/Old-House-New-Home-Cover-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n    <\/div>\n<\/div><div class=\"accordion-item\">\n    <h2 class=\"mt-4 mb-0\">\n        <a class=\"d-block bg-color-grey-2 color-white p-4 d-flex flex-row collapsed\" data-toggle=\"collapse\" href=\"#collapse-ce-hiad-na-daoine-gairmiula-cearta-chun-cuidiu-liom-mo-dheanmhas-cosanta-a-athchoiriu\" role=\"button\" aria-expanded=\"true\" aria-controls=\"collapse-ce-hiad-na-daoine-gairmiula-cearta-chun-cuidiu-liom-mo-dheanmhas-cosanta-a-athchoiriu\">\n            C\u00e9 hiad na daoine gairmi\u00fala cearta chun cuidi\u00fa liom mo dh\u00e9anmhas cosanta a athch\u00f3iri\u00fa? <i class=\"fa ml-auto\"><\/i>\n        <\/a>\n    <\/h2>\n    <div class=\"bg-color-white collapse\" id=\"collapse-ce-hiad-na-daoine-gairmiula-cearta-chun-cuidiu-liom-mo-dheanmhas-cosanta-a-athchoiriu\" data-parent=\"#accordion\"  style=\"\">\n\t\t<div class=\"accordion-content\">\n\t\t\t<p>T\u00e1 riachtanais d\u00e9anmhas cosanta \u00e9ags\u00fail \u00f3 na riachtanais at\u00e1 ag foirgnimh nua agus t\u00e1 s\u00e9 t\u00e1bhachtach go lorg\u00f3dh \u00fain\u00e9ir\u00ed an chomhairle cheart agus go bhfost\u00f3dh siad gairmithe caomhnaithe agus lucht ceirde at\u00e1 cu\u00edch\u00e1ilithe agus inni\u00fail a bhfuil taith\u00ed chruthaithe acu de bheith ag obair le foirgnimh stairi\u00fala.\u00a0 Ba cheart go gcuideodh s\u00e9 seo lena chinnti\u00fa nach gcuirf\u00ed as don d\u00e9anmhas cosanta de bharr p\u00edosa\u00ed breise, athruithe n\u00f3 deisi\u00fa at\u00e1 m\u00edchu\u00ed.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>I <a href=\"https:\/\/www.riai.ie\/work-with-an-architect\/conservation-skills\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">gC\u00f3ras Caomhnaithe Creidi\u00fanaithe Institi\u00faid R\u00edoga Ailtir\u00ed na h\u00c9ireann (IRAE)<\/a> tugtar aitheantas do leibh\u00e9il dhifri\u00fala saineolais ailtireachta agus cuid\u00edtear leosan at\u00e1 ag iarraidh obair a dh\u00e9anamh ar a nd\u00e9anmhas cosanta an t-ailtire cu\u00ed a aimsi\u00fa a bhfuil na scileanna cu\u00ed aige.\u00a0 T\u00e1 <a href=\"https:\/\/www.riai.ie\/uploads\/files\/general-files\/RIAI_Skills_Matrix_for_Conservation_Projects.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Maitr\u00eds Scileanna IRAE do Thionscadail Chaomhnaithe<\/a> leagtha amach chun cuidi\u00fa le h\u00fain\u00e9ir\u00ed tuiscint a fh\u00e1il ar leibh\u00e9il dhifri\u00fala scile Ailtir\u00ed Caomhnaithe Creidi\u00fanaithe IRAE, idir Ailtir\u00ed at\u00e1 Creidi\u00fanaithe i gCaomhn\u00fa Gr\u00e1d 3 agus Ailtir\u00ed Caomhnaithe Gr\u00e1d 1, agus sanntar tionscadail d\u00e1 r\u00e9ir.\u00a0 T\u00e1 <a href=\"https:\/\/www.riai.ie\/work-with-an-architect\/conservation-skills\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">liosta ailtir\u00ed<\/a> a bhfuil gach gr\u00e1d caomhnaithe creidi\u00fanaithe acu foilsithe ag IRAE freisin.<\/p>\n<p>Chuir Cumann Seoirsigh na h\u00c9ireann <a href=\"https:\/\/www.igs.ie\/conservation\/register\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Cl\u00e1r Scileanna Traidisi\u00fanta T\u00f3g\u00e1la<\/a> le ch\u00e9ile chun go mbeidh \u00fain\u00e9ir\u00ed d\u00e9anmhas cosanta in ann gairmithe caomhnaithe agus lucht ceirde a aithint.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D&#8217;fh\u00e9adfadh s\u00e9 go mbeadh eolas ag d&#8217;Oifigeach Caomhnaithe Ailtireachta i leith gairmithe caomhnaithe agus lucht ceirde i do cheantar a bhfuil teist chruthanta acu ar a bheith ag obair le foirgnimh stairi\u00fala.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00e1 sonra\u00ed teagmh\u00e1la na nOifigeach Caomhnaithe Ailtireachta ar fad th\u00edos.\u00a0 Ba cheart duit teagmh\u00e1il dh\u00edreach a dh\u00e9anamh le do Roinn Plean\u00e1la sa ch\u00e1s nach bhfuil Oifigeach Caomhnaithe Ailtireachta fostaithe ag d&#8217;\u00fadar\u00e1s \u00e1iti\u00fail.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2026\/03\/Architectural-Conservation-Officers-11.03.2026.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Architectural Conservation Officers (11.03.2026)<\/a><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n    <\/div>\n<\/div><div class=\"accordion-item\">\n    <h2 class=\"mt-4 mb-0\">\n        <a class=\"d-block bg-color-grey-2 color-white p-4 d-flex flex-row collapsed\" data-toggle=\"collapse\" href=\"#collapse-ceard-iad-samplai-maithe-de-dheanmhais-chosanta-athchoirithe\" role=\"button\" aria-expanded=\"true\" aria-controls=\"collapse-ceard-iad-samplai-maithe-de-dheanmhais-chosanta-athchoirithe\">\n            C\u00e9ard iad sampla\u00ed maithe de dh\u00e9anmhais chosanta athch\u00f3irithe? <i class=\"fa ml-auto\"><\/i>\n        <\/a>\n    <\/h2>\n    <div class=\"bg-color-white collapse\" id=\"collapse-ceard-iad-samplai-maithe-de-dheanmhais-chosanta-athchoirithe\" data-parent=\"#accordion\"  style=\"\">\n\t\t<div class=\"accordion-content\">\n\t\t\t<p>T\u00e1 go leor sampla\u00ed de dh\u00e9anmhais chosanta ar tugadh chun beochta ar\u00eds iad de r\u00e9ir dea-chleachtas caomhnaithe agus d&#8217;fh\u00e9adfadh s\u00e9 go mbeadh d&#8217;Oifigeach Caomhnaithe Ailtireachta in ann t\u00fa a threor\u00fa i dtreo foirgneamh at\u00e1 cos\u00fail le d&#8217;fhoirgneamh f\u00e9in chun inspior\u00e1id a fh\u00e1il uaidh.\u00a0 Deis\u00edodh roinnt d\u00e9anmhas cosanta go stuama le c\u00fanamh airgeadais \u00f3n Sc\u00e9im Infheist\u00edochta don Oidhreacht Th\u00f3gtha (SIOT) agus \u00f3n gCiste um Dh\u00e9anmhais Stairi\u00fala (CSS), faoi Thionscnamh na mBailte Stairi\u00fala (TBS) a riar an Chomhairle Oidhreachta, agus seo a leanas sampla\u00ed maithe de na deisi\u00fach\u00e1in sin.\u00a0 Rinneadh an obair ar fad i gcomhairle leis an Oifigeach Caomhnaithe Ailtireachta a bheidh r\u00edsh\u00e1sta comhairle chabhrach a thabhairt duit maidir le d&#8217;fhoirgneamh.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>32 Sr\u00e1id an Teampaill, Lios Tuathail, Chiarra\u00ed<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Teach tr\u00ed st\u00f3r i l\u00e1r Lios Tuathail, Co. Chiarra\u00ed, ar Limist\u00e9ar Caomhantais Ailtireachta (LCA) \u00e9, ar tugadh ar ais chun \u00fas\u00e1id ch\u00f3naithe in 2021 \u00e9 le maoini\u00fa \u00f3 Thionscnamh na mBailte Stairi\u00fala (TBS).\u00a0 Baineadh an rindre\u00e1il stroighne, a bh\u00ed scoilte, agus cuireadh rindre\u00e1il aoil ina h\u00e1it at\u00e1 scr\u00edobtha sa bhealach traidisi\u00fanta chun bloic mhionghearrtha oibre cloiche eisl\u00e9ire a ghr\u00edos\u00fa.\u00a0 Cuireadh maoini\u00fa ar f\u00e1il chun feistis al\u00famanaim nua a chur in \u00e1it na bhfeisteas m\u00edchu\u00ed.\u00a0 Leis an doras nua adhmaid a bhfuil feanl\u00e9as org\u00e1in b\u00e9il air, agus leis na saisfhuinneoga traidisi\u00fanta adhmaid ilph\u00e1na, cuireadh feabhas ar \u00e9ifeacht\u00falacht fuinnimh an t\u00ed chomh maith leis an gcarachtar stairi\u00fail at\u00e1 aige a athchur.\u00a0 L\u00e9ir\u00edonn an teach an chaoi ar f\u00e9idir le hathch\u00f3iri\u00fa \u00edogair foirgnimh a bh\u00ed folamh roimhe seo a thabhairt chun beochta, ard\u00fa a thabhairt don sr\u00e1id-dreach thart timpeall air, agus \u00fas\u00e1id ch\u00f3naithe a thabhairt isteach ar\u00eds i l\u00e1rbhailte stairi\u00fala na h\u00c9ireann.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a class=\"d-inline-block mr-3 mb-3\" href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2022\/06\/32-Church-Street-Listowel-County-Kerry-01-Before.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-57714 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/buildings.fusio.dev\/app\/uploads\/2022\/06\/32-Church-Street-Listowel-County-Kerry-01-Before-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><a class=\"d-inline-block mr-3 mb-3\" href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2022\/06\/32-Church-Street-Listowel-County-Kerry-02-During.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-57712 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/buildings.fusio.dev\/app\/uploads\/2022\/06\/32-Church-Street-Listowel-County-Kerry-02-During-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><a class=\"d-inline-block mr-3 mb-3\" href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2022\/06\/32-Church-Street-Listowel-County-Kerry-03-After.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-58067 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2022\/06\/32-Church-Street-Listowel-County-Kerry-03-After-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Lios Laicht\u00edn, B\u00e9al \u00c1tha Longfoirt, Chiarra\u00ed<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ar an mbeag\u00e1n tithe feirme tu\u00ed at\u00e1 f\u00f3s ann i dtuaisceart Chontae Chiarra\u00ed at\u00e1 s\u00e9, agus d\u00e1 bhr\u00ed sin is cuid th\u00e1bhachtach d\u00e1r n-oidhreacht d\u00fachais t\u00f3gtha \u00e9, agus is d\u00e9anmhas cosanta \u00e9 i bPlean Forbartha Chontae Chiarra\u00ed \u00e9.\u00a0 Baineann an teach feirme leis an gcine\u00e1l \u201ciontr\u00e1il dh\u00edreach\u201d, oscla\u00edtear an pr\u00edomhdhoras d\u00edreach isteach sa bhle\u00e1nlann, agus t\u00e1 d\u00edon tu\u00ed gabh\u00e1la \u00e9adain ar an d\u00e1 taobh aige.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>I r\u00e1iteas modha a chuir an tu\u00edod\u00f3ir ar aghaidh, tugadh aghaidh ar phr\u00edomhcheisteanna lena n-\u00e1ir\u00edtear adhmaid d\u00edonta intarrth\u00e1la a dheisi\u00fa at\u00e1 \u00e1 threor\u00fa ag an gcaomhn\u00fa agus codanna f\u00f3nta an t\u00ed tu\u00ed at\u00e1 ann cheana a choinne\u00e1il.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Fuarthas c\u00fanamh airgeadais \u20ac32,000 faoin gCiste um Dh\u00e9anmhais Stairi\u00fala (CSS) agus, i dteannta an teach feirme a \u00fas\u00e1id ina \u00e1ras teaghlaigh f\u00f3s, l\u00e9ir\u00edonn an tionscail go soil\u00e9ir go bhfuil \u00e1r n-oidhreacht t\u00f3gtha d\u00fachais inmharthana agus cumasach i dtaobh caomhnaithe, deisi\u00fach\u00e1in agus ath\u00fas\u00e1ide.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a class=\"d-inline-block mr-3 mb-3\" href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2022\/06\/Lislaughtin-Ballylongford-County-Kerry-01-Before.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-58065 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2022\/06\/Lislaughtin-Ballylongford-County-Kerry-01-Before-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><a class=\"d-inline-block mr-3 mb-3\" href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2022\/06\/Lislaughtin-Ballylongford-County-Kerry-02-During.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-58075 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2022\/06\/Lislaughtin-Ballylongford-County-Kerry-02-During-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><a class=\"d-inline-block mr-3 mb-3\" href=\"https:\/\/buildings.fusio.dev\/app\/uploads\/2022\/06\/Lislaughtin-Ballylongford-County-Kerry-03-After.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-57716 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/buildings.fusio.dev\/app\/uploads\/2022\/06\/Lislaughtin-Ballylongford-County-Kerry-03-After-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><\/p>\n\n\t\t<\/div>\n    <\/div>\n<\/div><div class=\"accordion-item\">\n    <h2 class=\"mt-4 mb-0\">\n        <a class=\"d-block bg-color-grey-2 color-white p-4 d-flex flex-row collapsed\" data-toggle=\"collapse\" href=\"#collapse-cen-fath-ar-deanmhas-cosanta-e-mfhoirgneamh\" role=\"button\" aria-expanded=\"true\" aria-controls=\"collapse-cen-fath-ar-deanmhas-cosanta-e-mfhoirgneamh\">\n            C\u00e9n f\u00e1th ar d\u00e9anmhas cosanta \u00e9 m'fhoirgneamh? <i class=\"fa ml-auto\"><\/i>\n        <\/a>\n    <\/h2>\n    <div class=\"bg-color-white collapse\" id=\"collapse-cen-fath-ar-deanmhas-cosanta-e-mfhoirgneamh\" data-parent=\"#accordion\"  style=\"\">\n\t\t<div class=\"accordion-content\">\n\t\t\t<p>Is l\u00e9iri\u00fa nach bhfuil a leith\u00e9id eile ar f\u00e1il air ar chustaim agus ar luachanna stair na t\u00edre \u00ed \u00e1r n-oidhreacht ailtireachta.\u00a0 N\u00ed hamh\u00e1in go n-\u00e1ir\u00edtear ar \u00e1r n-oidhreacht ailtireachta foirgnimh mh\u00f3ra ailtireachta amhail ardeaglais\u00ed agus tithe m\u00f3ra, ach \u00e1ir\u00edtear orthu freisin na gn\u00e1thfhoirgnimh r\u00e9as\u00fanta a gcuirtear sainsp\u00e9is iontu ina gcomhartha\u00ed athraithe s\u00f3isialta n\u00f3 ina gcomhartha\u00ed oibre luchta ceirde traidisi\u00fanta, le himeacht aimsire, mar gheall ar an mbunchreatlach at\u00e1 f\u00f3s ann agus ar an m\u00e9id a chuir siad leis an timpeallacht t\u00f3gtha staire agus le m\u00f3rtas \u00e1ite ar leith.\u00a0 T\u00e1 t\u00e1bhacht ag na d\u00e9anmhais seo a d&#8217;fheadfadh s\u00e9 nach mbeadh meas ag daoine orthu ach amh\u00e1in nuair a bh\u00edonn siad i mbaol n\u00f3 nuair a chailltear iad.\u00a0 Bainimid go l\u00e9ir tairbhe as an oidhreacht ailtireachta saibhir a cuireadh ar aghaidh \u00f3 ghl\u00fain go gl\u00fain agus ba cheart d\u00fainn a chinnti\u00fa go bhfuil s\u00ed faoi chosaint, agus go cuirtear in oiri\u00faint \u00ed nuair is g\u00e1, chun \u00ed a chur ar aghaidh go dt\u00ed an ch\u00e9ad ghl\u00fain eile.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D&#8217;fhoilsigh Comhairle na hEorpa <a href=\"https:\/\/www.coe.int\/en\/web\/conventions\/full-list?module=treaty-detail&amp;treatynum=121\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Coinbhinsi\u00fan 1985 um Oidhreacht Ailtireachta na hEorpa a Chosaint<\/a>, ar a dtugtar Coinbhinsi\u00fan Granada go hiond\u00fail, chun &#8216;beartais a threisi\u00fa agus a chur chun cinn chun oidhreacht ailtireachta na hEorpa a chaomhn\u00fa agus a fheabhs\u00fa&#8217;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ba i gcomhth\u00e9acs tionscnamh idirn\u00e1isi\u00fanta amhail Coinbhinsi\u00fan Granada a reachtaigh Rialtas na h\u00c9ireann chun cosaint n\u00edos fearr a thabhairt d\u00e1r n-oidhreacht ailtireachta, lena n-aithn\u00edtear na tairbh\u00ed eacnama\u00edocha agus s\u00f3isialta a bhaineann leis an gcuid seo d\u00e1r gcomharoidhreacht agus an \u00e1it chaomhnaithe agus ath\u00fas\u00e1ide oiri\u00fanaith\u00ed i mbeartais forbartha inbhuanaithe.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Reachtaigh Rialtas na h\u00c9ireann chun \u00e1r n-oidhreacht ailtireachta a chosaint faoi <a href=\"https:\/\/www.irishstatutebook.ie\/eli\/2000\/act\/30\/enacted\/en\/html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Chuid IV den Acht um Plean\u00e1il agus Forbairt 2000<\/a>.\u00a0 Is iad seo a leanas pr\u00edomhghn\u00e9ithe na sc\u00e9ime:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>T\u00e1 oibleag\u00e1id shoil\u00e9ir ar gach \u00fadar\u00e1s plean\u00e1la chun Taifead ar Dh\u00e9anmhais Chosanta (TDC) a chruth\u00fa, ina n-\u00e1ir\u00edtear gach d\u00e9anmhas, n\u00f3 codanna de dh\u00e9anmhais, ina limist\u00e9ir feidhme, ar \u00e1iteanna sainsp\u00e9ise Ailtireachta, Eala\u00edonta, Seand\u00e1la\u00edochta, Cult\u00fair, Staire, Eola\u00edochta, S\u00f3isialta n\u00f3 Teicni\u00fala iad, de r\u00e9ir a thuairime.\u00a0 T\u00e1 an TDC ina chuid de phlean forbartha an \u00fadar\u00e1is plean\u00e1la.<\/li>\n<li>T\u00e1 oibleag\u00e1id ar gach \u00fadar\u00e1s plean\u00e1la chun carachtar na mbailte agus na mbailedreacha a chaomhn\u00fa ar \u00e1iteanna\u00a0 sainsp\u00e9ise Ailtireachta, Eala\u00edonta, Seand\u00e1la\u00edochta, Cult\u00fair, Staire, Eola\u00edochta, S\u00f3isialta n\u00f3 Teicni\u00fala iad, n\u00f3 a chuireann leis an meas a l\u00e9ir\u00edtear ar dh\u00e9anmhais chosanta, tr\u00ed iad a ainmni\u00fa ina Limist\u00e9ir Caomhantais Ailtireachta (LCAanna) ina bplean forbartha.<\/li>\n<li>N\u00ed m\u00f3r don phlean forbartha cusp\u00f3ir\u00ed chun na nd\u00e9anmhas sin a chosaint, agus chun carachtar na limist\u00e9ar sin a chaomhn\u00fa, agus chun plean\u00e1il agus forbairt chu\u00ed agus inbhuanaithe a chinnti\u00fa.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\n\n\t\t<\/div>\n    <\/div>\n<\/div><\/div><\/section>\n[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text el_class=&#8221;bg-color-white p-4&#8243;]T\u00e1 freagra\u00ed tugtha againn ar an leathanach seo ar chuid de na ceisteanna a d\u2019fh\u00e9adfadh a bheith agat i d\u2019\u00fain\u00e9ir n\u00f3 i d\u2019\u00fain\u00e9ir ionchais d\u00e9anmhais chosanta.\u00a0 Is treoir chabhrach \u00ed Ceisteanna &amp; Freagra\u00ed maidir le d\u00e9anmhais chosanta, maidir le d\u00e9anmhais chosanta a athch\u00f3iri\u00fa agus maidir le h\u00fas\u00e1id ch\u00f3naithe a bhaint as d\u00e9anmhais chosanta.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-58002","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Treoir - Buildings of Ireland<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ga_IE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Treoir - Buildings of Ireland\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[vc_row][vc_column][vc_column_text el_class=&#8221;bg-color-white p-4&#8243;]T\u00e1 freagra\u00ed tugtha againn ar an leathanach seo ar chuid de na ceisteanna a d\u2019fh\u00e9adfadh a bheith agat i d\u2019\u00fain\u00e9ir n\u00f3 i d\u2019\u00fain\u00e9ir ionchais d\u00e9anmhais chosanta.\u00a0 Is treoir chabhrach \u00ed Ceisteanna &amp; Freagra\u00ed maidir le d\u00e9anmhais chosanta, maidir le d\u00e9anmhais chosanta a athch\u00f3iri\u00fa agus maidir le h\u00fas\u00e1id ch\u00f3naithe a bhaint as d\u00e9anmhais chosanta.\u00a0\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Buildings of Ireland\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/www.buildingsofireland.ie\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-12T14:28:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/AHPG-Cover-2011-RS.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"125\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"178\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/\",\"url\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/\",\"name\":\"Treoir - Buildings of Ireland\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/AHPG-Cover-2011-RS.jpg\",\"datePublished\":\"2019-10-08T10:35:10+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-12T14:28:59+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"@id\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/AHPG-Cover-2011-RS.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/AHPG-Cover-2011-RS.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Treoir\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/\",\"name\":\"National Inventory of Architectural Heritage\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ga-IE\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/#organization\",\"name\":\"National Inventory of Architectural Heritage\",\"url\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"@id\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/niah-black.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/niah-black.jpg\",\"width\":457,\"height\":69,\"caption\":\"National Inventory of Architectural Heritage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/www.buildingsofireland.ie\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Treoir - Buildings of Ireland","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/","og_locale":"ga_IE","og_type":"article","og_title":"Treoir - Buildings of Ireland","og_description":"[vc_row][vc_column][vc_column_text el_class=&#8221;bg-color-white p-4&#8243;]T\u00e1 freagra\u00ed tugtha againn ar an leathanach seo ar chuid de na ceisteanna a d\u2019fh\u00e9adfadh a bheith agat i d\u2019\u00fain\u00e9ir n\u00f3 i d\u2019\u00fain\u00e9ir ionchais d\u00e9anmhais chosanta.\u00a0 Is treoir chabhrach \u00ed Ceisteanna &amp; Freagra\u00ed maidir le d\u00e9anmhais chosanta, maidir le d\u00e9anmhais chosanta a athch\u00f3iri\u00fa agus maidir le h\u00fas\u00e1id ch\u00f3naithe a bhaint as d\u00e9anmhais chosanta.\u00a0","og_url":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/","og_site_name":"Buildings of Ireland","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/www.buildingsofireland.ie\/","article_modified_time":"2026-03-12T14:28:59+00:00","og_image":[{"width":125,"height":178,"url":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/AHPG-Cover-2011-RS.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/","url":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/","name":"Treoir - Buildings of Ireland","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/AHPG-Cover-2011-RS.jpg","datePublished":"2019-10-08T10:35:10+00:00","dateModified":"2026-03-12T14:28:59+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ga-IE","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga-IE","@id":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/AHPG-Cover-2011-RS.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/AHPG-Cover-2011-RS.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/guidance\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Treoir"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/#website","url":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/","name":"National Inventory of Architectural Heritage","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ga-IE"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/#organization","name":"National Inventory of Architectural Heritage","url":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga-IE","@id":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/niah-black.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/app\/uploads\/2019\/10\/niah-black.jpg","width":457,"height":69,"caption":"National Inventory of Architectural Heritage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/www.buildingsofireland.ie\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/58002","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58002"}],"version-history":[{"count":53,"href":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/58002\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60344,"href":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/58002\/revisions\/60344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.buildingsofireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58002"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}